Netið hefur aukið þægindi í okkar daglega lífi til muna. Hvort sem það er með því að minnka pappírsnotkun, auðvelda leit að upplýsingum, allt frá fræðigreinum yfir í það hvernig sjóða skuli egg eða að hjálpa okkur að halda góðu sambandi við fólk sem statt er í öðrum löndum. Netið, eins og lífið, á sér einnig dekkri hliðar þar sem netþrjótar notfæra sér internetið og tölvubúnað til að fremja netglæpi.

Netglæpir skiptast í margar mismunandi tegundir. Gott er þó að byrja á tveimur yfirflokkum sem hægt er að skilgreina og skipta netglæpum í til að skilja betur hugtakið netglæpir. Það eru annars vegar netglæpir sem eru háðir notkun nets og tölvu (e. cyber dependent crimes) og svo hins vegar glæpir sem eru framkvæmdir með því að notfæra sér tölvu við að fremja glæpinn (e. cyber enabled crime).

Netglæpir sem háðir eru notkun tölva (e. cyber dependent crimes)
Dæmi um netglæpi sem ekki er hægt að fremja nema tölvur komi við sögu eru:

Yrkjanet (e. botnet), þau eru til dæmis notuð til að framkvæma glæpi eins og að senda álagsárásir á fórnarlömb.

Spilliforrit (e. malware) er komið fyrir í tölvubúnaði eða hugbúnaði til að framkvæma aðgerðir í leyfisleysi sem oft eru skaðlegar fyrir fórnarlambið.

Innbrot í tölvukerfi þar sem netþrjótar stela upplýsingum, taka yfir tölvukerfin eða dulrita gögnin í von um ávinning fyrir sjálfa sig.

Þetta eru allt glæpir sem ekki væri hægt að fremja nema með notkun tölvu.

Netglæpir sem styðjast við notkun tölvu (e. cyber-enabled crime)
Við marga glæpi er ekki nauðsynlegt að nota tölvu eða netið. Hins vegar getur notkun þeirra gert það auðveldara að fremja glæpinn og aukið mögulegan ávinning.

Dæmi um slíka glæpi eru meðal annars níðingsefni, einelti, áreitni og eltihrellir, sem fara fram á netinu.

Einnig má nefna netsvindl, svo sem vefveiðar (e. phishing), þar sem reynt er að blekkja einstaklinga með tölvupósti eða fölsuðum vefsíðum sem líkjast traustum aðilum, í þeim tilgangi að afla viðkvæmra upplýsinga, svo sem kortanúmera eða lykilorða.

Þetta eru dæmi um glæpi þar sem tölvur og netið eru notuð til að auðvelda framkvæmd glæpsins. Í slíkum tilvikum beita netþrjótar oft bragðvísi (e. social engineering), þar sem fólk er blekkt til að veita upplýsingar eða framkvæma aðgerðir sem gagnast gerandanum.

Öll þurfum við að vera vakandi gagnvart netglæpum og leggja okkar af mörkum til að sporna gegn þeim. Netþrjótar nýta sér veikleika til að misnota tölvukerfi og því er mikilvægt að halda hugbúnaði uppfærðum, tryggja að nettengingar séu öruggar og forðast að hlaða niður efni nema uppruni þess sé traustur. Einnig er algengt að beitt sé bragðvísi til að blekkja fólk til að smella á sýkta hlekki og koma þannig spillikóða fyrir í kerfum. Aðferðir netþrjóta verða sífellt þróaðri og því er mikilvægt að vera á varðbergi þar sem ekki er alltaf auðvelt að greina grunsamlega hegðun.